Որոշում կայացնելիս, թե որ երկրի մասնակցությամբ պետք է Հայաստանում նոր ատոմակայան կառուցվի, պետք է գերակայի մասնագիտական տեսակետը, դա օգնում է նաեւ քաղաքական ճնշումները մեղմելուն: Այս մասին NEWS.am-ի հետ զրույցում նշեց Էներգետիկ անվտանգության փորձագետ Արթուր Ավետիսյանը:
«Որովհետեւ երբ նշում ենք տարբեր երկրների անուններ, այդ պարագայում նաեւ կարծես ենթագիտակցաբար ընտրենք կամ մերժենք այս կամ այն երկրի առաջարկը, որը ճիշտ մոտեցում չէ: Որեւէ երկրի առաջարկը պետք է ոչ թե դիտարկել լավ կամ վատ տեսանկյունից, այլ պետք է դիտարկել, թե Հայաստանին ինչ է պետք: Հայաստանին պետք է ոչ պակաս, քան 600 մեգավատտ հզորությամբ ատոմակայան: Ներկայիս կայանի նոմինալ հզորությունը 407,5 մեգավատտ է:
Մյուս կարեւոր գործոնն այն է, թե արդյոք Հայաստանի էլեկտրաէներգետիկ համակարգը շարունակելու է եւ զարգացնելու է դեպի արտահանմանը միտված ռազմավարությունը: Առաջին հերթին խոսքը վերաբերում է դեպի Իրան, դեպի Վրաստան արտահանումների ընդլայնմանը:
Եթե Հայաստան-Իրան էլեկտրահաղորդման գիծը իր ողջ հզորությամբ թողարկվի, հնարավոր է լինելու ընդհուպ մինչեւ երեք անգամ ավելացնել դեպի Իրան էլեկտրաէներգիայի արտահանումը:
Իրանն ունի այդ պահանջարկը եւ առնվազն Իրանի դեսպանի մակարդակով, նաեւ բազմաթիվ փորձագետների մակարդակով ասվում է, որ դա մեզ համար է մեծ թվեր: Հսկայական, 80 մլն բնակչություն ունեցող Իրանի համար դրանք բավականին փոքր ծավալներ են եւ Իրանը պատրաստ է այդ ծավալներն ընդունել»,-ասաց փորձագետը:
Դիտարկմանը, որ ռուսներն առաջարկում են 1200 մեգավատ հզորությամբ կայանի կառուցում, Արթուր Ավետիսյանն ասաց. «600 մեգավատտ-ը մեր պահանջարկն է, իսկ ավելցուկային 600 մեգավատտը կարող ենք կիսել Իրանի հետ:
Պաշտոնական մակարդակով Հայաստանը բանակցում է Սեւ ծովի հատակով դեպի ԵՄ երկրներ գնացող մալուխին միացմանը: Եթե նախկինում դա համարվում էր շատ տեսական ծրագիր, հիմա դա գործնական փուլ է մտնում: ԵՄ-ն դա իրականացնելու է, եւ եթե մենք նախաձեռնողականություն չդրսեւորենք, Ադրբեջանն է գլխավոր օպերատորը դառնալու: Եթե մենք գնալու ենք ներկա եղած ջէկ-ը պահպանելու ճանապարհով, ապա կարող ենք ասել, որ մեզ մեծ հզորություններ պետք չեն, 600 մեգավատտը բավարար է, բայց եթե գնալու ենք իմ նշած իրատեսական ծրագրերով՝ ապահովելով երաշխիքները, ապա մեծ հզորություններ են պետք: Դրա համար պետք է համապարփակ բանակցություններ վարել՝ ենթակառուցվածքային տրամաբանության մեջ»,-ասաց փորձագետը՝ հավելելով, որ այդ ճանապարհը Հայաստանին դուրս կբերի նոր մակարդակի:
Նա նկատեց, որ եթե Հայաստանը զարգացնի էլեկտրատրանսպորտը, կարող է պարզվել, որ նույնիսկ ներքին պահանջարկի համար 600 մեգավատ հզորությունը բավարար չէ. «Կարող է պարզվել, որ մեզ լրացուցիչ 1200 մեգավատտ է պետք: Այսինքն հիմա տալ պատասխան, թե որ տարբերակն է մեզ համար լավ, կլինի դիլետանտական պատասխան»:
Ինչ վերաբերում է մոդուլային կայաններին, փորձագետը նկատեց, որ դրանց առավելագույն հզորությունը 300 մեգավատտ է: Նրա խոսքով ամերիկյան այսօրվ առաջարկը 70 մեգավատտի մասին է. «Այսինքն առնվազն 10 մոդուլ պետք է իրար միացնել, ինչը տեխնիկապես շատ բարդ եւ հարցերով լեցուն խնդիր է: Ամերիկյան «Վեսթինգ հաուզ» ընկերությունը, որը ամենահայտնի ատոմային ընկերությունն է, այսօր մշակում է իր մոդուլային կայանը, որի մեկ մոդուլը լինելու է 300 մեգավատտ: Կարող ենք հետագայում դիտարկել երկու մոդուլայիններն իրար միցնելու տարբերակը, բայց դա եւս փորձարկված չէ»,-ասաց նա:
