Գլենդելում դպրոցի մոտ հայերի դեմ ուղղված վիրավորական թռուցիկներ են տարածվել․ դեպքը քննվում է որպես ատելության քարոզ

ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում՝ Glenoaks Elementary School տարրական դպրոցի տարածքի մոտ, ավտոմեքենաների վրա և շրջակայքում հայտնաբերվել են հայերի դեմ ուղղված վիրավորական բովանդակությամբ թռուցիկներ։ Գլենդելի քաղաքային իշխանություններն ու ոստիկանությունը դեպքը հետաքննում են որպես ատելության քարոզ։

Ինչպես հաղորդում է Zartonk Media-ն՝ հղում անելով Հայ իրավաբանների միությանը (Armenian Bar Association), ինչպես նաև Գլենդելի քաղաքային իշխանությունների և Գլենդելի ոստիկանության վարչության համատեղ հայտարարությանը, թռուցիկները հայտնաբերել են դպրոցի աշխատակիցներն ու քաղաքացիները։

Թռուցիկների վրա անգլերեն գրված է եղել՝ «STUPIDIANS THIS IS AMERICA NOT STUPID ARMENIA»։ Գրությունն արված է եղել կարմիր, կապույտ և նարնջագույն գույներով՝ Հայաստանի դրոշի գույներով։

Հայ իրավաբանների միությունը հինգշաբթի հրապարակած բաց նամակում դատապարտել է կատարվածը՝ այն բնութագրելով որպես հայերին, այդ թվում՝ երեխաներին թիրախավորող ատելության դրսևորում։

Գլենդելի քաղաքային իշխանություններն ու Գլենդելի ոստիկանության վարչությունը համատեղ հայտարարությամբ հաստատել են, որ տեղեկացված են Glenoaks Elementary School-ի տարածքում հայտնաբերված վիրավորական թռուցիկների մասին։

«Թռուցիկները պարունակում են հայ համայնքին ուղղակիորեն թիրախավորող նվաստացուցիչ արտահայտություններ, և մենք այս հարցին վերաբերվում ենք որպես ատելության միջադեպ»,- ասվում է հայտարարությունում։

Միաժամանակ իրավապահները նշում են, որ այս պահին դեռևս չի հաստատվել՝ արդյոք տվյալ նյութերն իրենց ներկայիս բովանդակությամբ կարող են համարվել քրեական հետապնդման ենթակա հանցագործություն։

Քննիչներն աշխատում են՝ պարզելու թռուցիկների տարածման համար պատասխանատու անձի կամ անձանց ինքնությունը, հասկանալու նրանց շարժառիթները և պարզելու՝ արդյոք կատարվել են լրացուցիչ գործողություններ, որոնք կարող են հանցագործության հատկանիշներ պարունակել։

Կալիֆոռնիայում ատելության հողի վրա կատարված հանցագործությունը (hate crime) քրեական արարք է, որի շարժառիթը որոշակի խմբի նկատմամբ կողմնակալությունն կամ ատելությունն է։ Իսկ «ատելության միջադեպ» (hate incident) ձևակերպումն օգտագործվում է կողմնակալությամբ պայմանավորված այնպիսի վարքագծի համար, որի քրեական բնույթը դեռևս հաստատված չէ։

«Գլենդելը չի անտեսելու վախեցնելու և նվաստացնելու նպատակ ունեցող վարքագիծը»

Քաղաքային իշխանությունների հայտարարությունում ընդգծվում է, որ Գլենդելը չի անտեսում այնպիսի վարքագիծը, որի նպատակն է համայնքի որևէ հատվածի ներկայացուցիչներին վախեցնելը, նվաստացնելը, թիրախավորելը կամ նրանց շրջանում վախի մթնոլորտ ստեղծելը։

Իշխանությունների խոսքով՝ համայնքում հիմնավոր վախ կամ անհանգստություն առաջացնող ցանկացած նման վարքագիծ մանրակրկիտ հետաքննվելու է Գլենդելի ոստիկանության կողմից, իսկ հետաքննության արդյունքներով համապատասխան քայլեր կձեռնարկվեն։

Դեպքի առնչությամբ ոստիկանությունը կապ է հաստատել նաև Glendale Unified School District-ի հետ։ Դպրոցական շրջանի պատասխանատուները տեղեկացված են միջադեպի մասին և անհրաժեշտության սահմաններում աջակցում են իրավապահներին։

«Գլենդելը բազմազան համայնք է, և մեր պարտականությունն է ապահովել, որ յուրաքանչյուր ոք իրեն անվտանգ զգա իր բնակավայրում և դպրոցների շրջակայքում»,- նշվում է պաշտոնական հայտարարությունում։

Հայ իրավաբանների միությունն իր բաց նամակում հատուկ ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ թռուցիկները հայտնաբերվել են տարրական դպրոցի մոտ։

Միության հայտարարությունում ընդգծվում է, որ դպրոցները պետք է լինեն անվտանգ վայրեր՝ ուսման, հետաքրքրասիրության և զարգացման համար, և անհրաժեշտ է ապահովել, որ դրանք հյուրընկալ ու անվտանգ մնան յուրաքանչյուր աշակերտի համար՝ անկախ նրա էթնիկ ծագումից կամ ազգային ինքնությունից։

Միության խոսքով՝ 4-ից 12 տարեկան ամերիկահայ երեխաները, ինչպես բոլոր մյուս աշակերտները, իրավունք ունեն առավոտյան դպրոց հասնել և հանդիպել ծանոթ դեմքերի ու աջակցող միջավայրի, այլ ոչ թե իրենց ինքնությունը թիրախավորող ատելություն պարունակող նյութերի։

Կազմակերպությունը նշել է նաև, որ տարրական դպրոցի աշակերտների մի ամբողջ խմբի դեմ ուղղված նման լեզուն կարող է վախեցնել երեխաներին, ինչպես նաև նրանց մոտ առաջացնել սթրես և անհանգստություն։

Հայ իրավաբանների միության գնահատմամբ՝ եթե թռուցիկը պատրաստած անձը կամ անձինք նպատակ են ունեցել որևէ քաղաքական ուղերձ փոխանցել, ապա թռուցիկի բովանդակությունից նման ուղերձ հստակ չի երևում։

Հայ իրավաբանների միությունն անդրադարձել է նաև խոսքի ազատության հարցին

Բաց նամակում կազմակերպությունն անդրադարձել է նաև ԱՄՆ Սահմանադրության Առաջին փոփոխությամբ նախատեսված խոսքի ազատության պաշտպանությանը։

Միության դիրքորոշմամբ՝ Առաջին փոփոխությամբ նախատեսված պաշտպանություններն այս դեպքում կիրառելի չեն և չեն տարածվում այնպիսի վարքագծի կամ խոսքի վրա, որը սպառնում կամ վախեցնում է մարդկանց կամ խաթարում դպրոցի բնականոն աշխատանքը։

Հոդվածում հիշատակվում է նաև 2023 թվականին Բևերլի Հիլզում տեղի ունեցած համադրելի դեպք։ Այդ տարվա հունվարին այնտեղ տարածվել էին հակահայկական թռուցիկներ, որոնցում կոչ էր արվում Հայաստանը վերացնել քարտեզից։ Բևերլի Հիլզի ոստիկանությունն այն ժամանակ եզրակացրել էր, որ տվյալ նյութերը պաշտպանված են ԱՄՆ Սահմանադրության Առաջին փոփոխությամբ։

Հայ իրավաբանների միությունը Glenoaks Elementary School-ի պատասխանատուներին կոչ է արել առավել զգոնություն ցուցաբերել՝ ապահովելու համար, որ դպրոցը շարունակի մնալ ուսման, անվտանգության և փոխադարձ հարգանքի վայր և չվերածվի էթնիկ թշնամանքի դրսևորման միջավայրի։

Կազմակերպությունը նաև հայտնել է, որ ակնկալում է ամբողջական և հնարավորինս արագ հետաքննություն՝ միաժամանակ դրական գնահատելով Գլենդելի ոստիկանության՝ պատասխանատուներին հայտնաբերելու ուղղությամբ իրականացվող աշխատանքը։

Այսպիսով, իրավապահները շարունակում են պարզել, թե ով կամ ովքեր են պատրաստել և տարածել հայ համայնքին թիրախավորող թռուցիկները, ինչ շարժառիթ են ունեցել և արդյոք միջադեպի շրջանակում կատարվել են գործողություններ, որոնք կարող են քրեական պատասխանատվության հիմք դառնալ։