Հայ Առաքելական Եկեղեցի. կեղծ նախադրյալի հերքում
Հեղինակ՝ Սերխիո Նահապետեան, «Սարդարապատ» օրաթերթի տնօրեն
Հայաստանի որոշ քաղաքական շրջանակներում շրջանառվում է խորապես սխալ և վտանգավոր մի թեզ, ըստ որի՝ Հայ Առաքելական Եկեղեցին պետք է լիովին զերծ մնա պետական գործերից, մինչդեռ նույն շրջանակները միաժամանակ թույլ են տալիս, անգամ խրախուսում, կառավարության ուղղակի միջամտությունը Եկեղեցու ներքին կյանքին։
Այս երկակի ստանդարտը ոչ միայն հակասում է Հայաստանի ավելի քան 1700-ամյա պատմական իրականությանը, այլ նաև նպատակ ունի լռեցնել մի հաստատություն, որը ներկայացնում է երկրի բնակչության շուրջ 92 տոկոսը և հանդիսանում է ազգային ինքնության ու գոյատևման հիմնարար հենասյուն։
Փաշինյանի պարադոքսը․ Եկեղեցին լռեցնել՝ միաժամանակ միջամտելով նրա գործերին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ներկայիս կառավարությունը պետություն–եկեղեցի հարաբերություններում լարվածությունը հասցրել է անկախ Հայաստանի պատմության ամենակրիտիկական մակարդակին։ 2023 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի աղետալի կորստից հետո՝ տարածք, որը հայ ժողովուրդը համարում է իր պատմական հայրենիքի անբաժանելի մաս, Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը հրապարակավ կոչ արեց վարչապետին հրաժարական տալ՝ նրան վերագրելով քաղաքական և ազգային պատասխանատվություն տեղի ունեցածի համար։
Կառավարության արձագանքը ուշագրավ էր։ 2025 թվականի հունիսին Նիկոլ Փաշինյանը հրապարակավ կոչ արեց հեռացնել Գարեգին Բ կաթողիկոսին՝ միջամտելով Հայ Առաքելական Եկեղեցու ներքին գործերին։ Բացի այդ, իշխանությունները ձերբակալեցին Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստյանին և այլ հոգևորականների՝ «պետության դեմ դավադրություն կազմակերպելու» մեղադրանքով, փաստացի պատժելով նրանց խաղաղ քաղաքական դիրքորոշում արտահայտելու համար։
Այսպիսով, մինչ Եկեղեցին մեղադրվում է քաղաքական գործընթացներին «միջամտելու» մեջ, իրականում հենց կառավարությունն է ուղղակիորեն խախտում եկեղեցու ինքնավարությունը՝ փորձելով հեռացնել եկեղեցական կանոններով ընտրված առաջնորդներին։
Եթե Եկեղեցին իրավունք չունի արտահայտվելու ազգի ճակատագրական հարցերի շուրջ, ապա ինչպե՞ս է պետությունն իրեն վերապահում որոշելու, թե ով պետք է առաջնորդի Եկեղեցին։
Եթե գոյություն ունի պետության և Եկեղեցու «տարանջատման սկզբունք», ապա ինչո՞ւ է այդ սկզբունքը կիրառվում միայն մեկ կողմի նկատմամբ։
Եթե Եկեղեցին պետք է լռի պատմական տարածքների կորստին հանգեցրած քաղաքական որոշումների մասին, ապա ինչո՞ւ է պետությունը միջամտում եկեղեցական ընտրություններին և հոգևոր առաջնորդների հեռացման գործընթացներին։
Այս երկակի ստանդարտը բացահայտում է իրական խնդիրը․ խոսքը ինստիտուցիոնալ «տարանջատման» մասին չէ։ Խնդիրն այն է, որ Փաշինյանի կառավարությունը ձգտում է լռեցնել այն հզոր ու ազդեցիկ քննադատական ձայնը, որը կասկածի տակ է դնում նրա կոմպետենտությունը, լեգիտիմությունն ու աղետալի քաղաքական որոշումները։
Ամբողջական հոդվածը՝ այստեղ
