2024 թվականի ընթացքում բերեցին նախագիծ ֆիզիկական անձի բանկային գաղտնիքի հարկային մարմինների կողմից հասանելիության վերաբերյալ, ինչպես նաև հարկային մարմինների կողմից ֆիզիկական անձանց մոտ ստուգում իրականացման վերաբերյալ նախագծեր, որոնք առաջացան լուրջ ընդդիմության և հետ կանչվեցին: Այս մասին մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասաց «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության ղեկավար Նաիրի Սարգսյանը:
Նրա խոսքով՝ այդ նախագծերը ժամանակավորապես են հետ կանչվել, որովհետև փաստաթղթի կամ իրավական ակտի ի սկզբանե նպատակն անձանց հարկելն է, որպեսզի եկամուտները կարողանան հավաքագրել։
«Հաջորդ նպատակը ասում են՝ կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար է։ Վստահեցնում եմ ձեզ, որ սա կեղծ թեզ է, թող հանրային բանավեճում գան ապացուցեն, թե այդ այդ ինչպես են սրանով կոռուպցիան բացահայտելու։ Առանց այս գործիքի էլ, կոռուպցիան շատ հեշտ հնարավոր է բացահայտել՝ պետական պաշտոնյաների հետ փոխկապակցված յուրաքանչյուր անձանց հետևից օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելով։
Շատ են բերում այլ երկրների դրական փորձերը։ Մենք մի քանի երկիր ենք առանձնացրել, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, Եվրոպական Միության անդամ երկրներ, Ռուսաստան և Վրաստան։ Այս երկրներում հայտարարագրում են այն անձինք, ովքեր ունեն փոխհատուցման ակնկալիք։ Այսինքն, եթե անձը կատարել է ծախսեր, բայց իր եկամուտները բավարարել են ամբողջական ծախսերը սպասարկելու համար, նա կարող է պետությունից փոխհատուցման ակնկալիք չունենալ, և ինքն ընդհանրապես կարող է եկամուտների հայտարարագիր չներկայացնել։ Այսինքն, այս երևույթը համատարած բնույթ չի կրում և նպատակը ոչ թե այդ բոլոր երկրների մոտ հարկի հավաքագրումն է, այլ հակառակը, օգնություն և օժանդակություն տրամադրելը։ Եվ այստեղ շատ կարևոր է շեշտել, որ եթե մենք համեմատվում ենք այլ երկրների հետ, շատ կարևոր է տեսնել այդ երկրների համադրելիությունը Հայաստանի Հանրապետության հետ։ Արդյո՞ք մենք համադրելի ենք Գերմանիայի, Նիդերլանդների կամ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հետ, սա ուղղակի ցնդաբանություն է»,- ասաց տնտեսագետը:
Սարգսյանը քաղաքացիներին խորհուրդ տվեց ցանկացած փոխանցում կատարելիս անպայմանորեն նշել նպատակը:
«Ե՛վ վճարաշվարկային ապարատների, և՛ քարտից քարտ փոխանցումները, շատ էական վտանգներ են իրենց մեջ պարունակում, միմյանց միջև փոխանցումներ կատարելիս իմացեք, որ պետք է լինեք շատ ուշադիր, և ոչ թե քարտից քարտ փոխանցում կատարեք կամ վճարհաշվարկային տերմինալների միջոցով, այլ բանկային տերմինալով, որտեղ նպատակ դաշտում կարող եք նշում կատարել, ինչպես նաև միմյանց փոխանցումներ կատարելիս ոչ թե քարտի համարը պահանջեք, այլ հաշվեհամարի և հաշվեհամարին փոխանցում կատարեք, ընդ որում, նպատակ դաշտում պարտադիր նշեք, ի՞նչ նպատակով է»,- ասաց նա:
Նաիրի Սարգսյանն ընդծեց, որ հայտարարագրումը ենթադրում է հարկային, վարչական և քրեական պատասխանատվություն:
«Այս ամենը հանգեցնելու է բնակչության աղքատացման, որովհետև ի սկզբանե չհարկվող եկամուտները, եթե հարկվում են, դա հանգեցնում է աղքատացման, բնակչությանը տոտալ վերահսկողության, որովհետև բոլորի եկամուտների և ծախսերը վերահսկելի են լինում, այս իրավիճակը հանգեցնում է այս ամենից խուսափելուն, ու սա կհանգեցնի արտագաղթի ծավալների ավելացման և ներգաղթի ծավալների կրճատման: Քաղաքացիների նկատմամբ քաղաքական և տնտեսական ահաբեկման հիմքեր են ստեղծվում: Ֆիզիկական անձինք շատ դժվարությամբ ինքնուրույն կարող են լրացնել հայտարարագրեր, և բնականաբար նրանք ծառայություն մատուցող ընկերությունների ծառայություններից են օգտվելու, և ֆիզիկական անձի համար, ըստ էության, չկա բացարձակ տարբերություն իր բանկային գաղտնիքին տիրապետեց հարկային ծառայության աշխատակիցը, թե տիրապետեց հաշվապահական կամ խորհրդատվական ընկերության ինչ-որ աշխատակից, ու քաղաքացին չի իմանալու , թե որտեղ է այդ բանկային գաղտնիքն օգտագործելու։ Հետևաբար կոչ եմ անում բանկային գաղտնիքը որևէ պարագայում որևէ մեկին չտրամադրել»,-ասաց Նաիրի Սարգսյանը։