Հիփոթեքային վարկից քաղաքացիներին վերադարձվող եկամտային հարկը հարկելու մասին քննարկումներ են սկսվել: «Հետք»-ի աղբյուրից ստացված աշխատանքային փաստաթղթում նման գաղափար է առաջարկում Ֆինանսների նախարարությունը։ Փաստաթուղթը ստորագրված չէ, դեռևս հանրային քննարկման չի ներկայացվել: Մեր աղբյուրի պնդմամբ՝ նախագծի հեղինակները Ֆինանսների նախարարության մասնագետներն են, որոնք այժմ էլ ներքին աշխատանքային շրջանակներում քննարկում են այս գաղափարը։
Ֆինանսների նախարարությունից Հետքի հարցմանն ի պատասխան հայտնում են, որ այս պահին պաշտոնապես հանրային քննարկման ներկայացված տարբերակ չկա։ Բայցև չեն ժխտում, որ միջգերատեսչական մակարդակում քննարկվում են եկամտային հարկի վերադարձման համակարգի կիրառության շրջանակը որոշակիորեն սահմանափակելու հարցեր։
«Ծրագրի արդյունքում համեմատաբար բարձր աշխատավարձ ստացողները փաստացի եկամտային հարկ չեն վճարում կամ վճարում են փոքր չափով»
Ըստ մեր ձեռքի տակ հայտնված աշխատանքային փաստաթղթի՝ առաջարկվում է վերադարձվող եկամտային հարկը համարել եկամուտ քաղաքացիների համար և հարկել եկամտային հարկով։ Ենթադրվում է, որ եթե օրինակ քաղաքացին հետ է ստանում 120 հազար դրամ եկամտային հարկի չափով գումար,ապա՝ այդ 120 հազար դրամը պետք է հարկել եկամտային հարկով, որի դրույքաչափն այսօր 20% է։ Կստացվի, որ 120 հազար դրամ հետ ստանալու փոխարեն քաղաքացին կստանա 96 հազար դրամ, քանի որ 24 հազար դրամը կրկին պետք է որպես եկամտային հարկ վճարի։
«Նախագծով առաջարկվում է սահմանել, որ ՀՀ հարկային օրենսգրքի 160-րդ հոդվածով սահմանված՝ հիփոթեքային վարկի սպասարկման համար վարձու աշխատող հանդիսացող ֆիզիկական անձի վճարած տոկոսների գումարների չափով վերադարձված գումարները ենթակա են եկամտային հարկով հարկման»,- ասվում է նշված աշխատանքային փաստաթղթում։
Ըստ նախագծի հեղինակների՝ հաշվի առնելով այն, որ վարկունակ են և վարկեր են ստանում հիմնականում համեմատաբար բարձր աշխատավարձ և դրան հավասարեցված վճարումներ ստացող ֆիզիկական անձինք՝ գործնականում ստացվել է այնպես, որ համակարգից առավելապես օգտվում են նշյալ անձինք. «Արդյունքում համեմատաբար բարձր աշխատավարձ և դրան հավասարեցված վճարումներ ստացող ֆիզիկական անձինք փաստացի եկամտային հարկ չեն վճարում կամ վճարում են փոքր չափով (քանի որ եկամտային հարկի գումարները ամբողջությամբ կամ հիմնականում հետ են ստանում), իսկ համեմատաբար ցածր եկամուտներ ստացող անձինք վճարում են 20 տոկոսի չափով եկամտային հարկ (քանի որ համակարգի շահառու չեն)։
Ընդ որում՝ այս աշխատանքային փաստաթղթից անհասկանալի է՝ արդյոք այս փոփոխությունը վերաբերելու՞ է արդեն ներկա շահառուներին, թե՞ այն տարածվելու է նոր շահառուների վրա։
Հիշեցվում է, որ եկամտային հարկի վերադարձման համակարգի սպասարկմանն ուղղվող՝ պետական բյուջեի միջոցների չափը, հատկապես վերջին տարիներին, էականորեն աճել է և դեռևս շարունակում է աճել։
Եզրակացվում է, որ եկամտային հարկի վերադարձման համակարգի շրջանակներում պետական բյուջեից կատարվող ծախսերը էական են և յուրաքանչյուր տարի աճում են՝ մեծ բեռ դառնալով պետական բյուջեի վրա: Բացի այդ, վերջին տարիներին աճել է նաև համակարգից օգտվողների քանակը։
Մանրամասները՝ սկզբնաղբյուրում:
